Một trong những thành tựu nổi bật của khoa học công nghệ trên thế giới những năm gần đây là Công nghệ Sinh học (CNSH). CNSH là tập hợp các kỹ thuật khác nhau của các ngành khoa học về sự sống có khả năng khai thác và biến đổi các cơ thể sinh vật, các hợp phần của cơ thể sống và các quá trình sinh học nhằm tạo ra các sản phẩm đặc thù ở quy mô công nghiệp. CNSH bao gồm: sinh học phân tử và kỹ thuật di truyền; công nghệ tế bào và mô phôi; công nghệ enzym và protein; công nghệ vi sinh. Về cơ bản, CNSH được chia ra làm 3 giai đoạn khác nhau: CNSH truyền thống (sản xuất bia, rượu, giấm, sữa chua…); CNSH cận đại (lên men sản xuất enzym, axit amin, kháng sinh, vitamin…) và CNSH hiện đại chủ yếu sử dụng các kỹ thuật trao đổi, sửa chữa, tổ hợp hoặc cải tạo vật chất di truyền ở mức độ phân tử để tạo ra những loài sinh vật mới hoặc bắt các sinh vật này tạo ra các protein hay sản phẩm khác mà vốn dĩ tự bản thân chúng trước đây không tạo ra được.

        CNSH đã mang lại những hiệu quả to lớn trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, thuỷ sản, y tế, môi trường… bằng việc tạo ra các công nghệ mới, các phương pháp chữa bệnh mới, các sản phẩm mới liên quan đến giống cây trồng, vật nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vacxin cho người và vật nuôi, dược phẩm, chip sinh học… Nhờ CNSH con người đã giải mã gen người, nhân bản vô tính động vật, chuyển gen từ cơ thể sinh vật này sang cơ thể sinh vật khác… Cho đến nay, chúng ta chưa thể hình dung được hết những gì mà CNSH có thể mang lại trong những thập niên tới. Trong báo cáo đầu năm 2003, Liên hợp quốc đã nhận định rằng: “CNSH có tiềm năng trở thành công cụ sức mạnh giải quyết được các thách thức về an ninh lương thực, bệnh dịch…”. Ngân hàng thế giới cũng đã tài trợ tổng cộng 2,3 tỷ USD cho 35 quốc gia để nghiên cứu về ứng dụng CNSH trong sản xuất nông nghiệp. Điều đó cho thấy CNSH, trong đó có công nghệ biến đổi gen là yếu tố then chốt của ngành nông nghiệp mỗi quốc gia trong tương lai rất gần.

Công tác nghiên cứu KHCN năm 2007 trong lĩnh vực CNSH tập trung vào:

1. Ưu tiên nghiên cứu chuyển gen vào các giống bông, ngô, đậu tương và cây lâm nghiệp để tạo ra các giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao, chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất thuận của môi trường, phục vụ chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

2. Nghiên cứu tạo ra các chế phẩm sinh học phục vụ chăm sóc và bảo vệ cây trồng lâm nghiệp, vật nuôi; bảo quản nông, lâm sản nhằm nâng cao chất lượng nông, lâm sản hàng hoá và bảo đảm vệ sinh an toán thực phẩm

3. Nghiên cứu tạo các vắc xin phòng chống bệnh chủ yếu cho vật nuôi như H5N1, lở mồm long móng.... để tự sản xuất được một số loại vắc xin quan trọng phục vụ phòng chống bệnh trong chăn nuôi

4. Triển khai các dự án sản xuất thử nghiệm đối với những sản phẩm là kết quả của các đề tài nghiên cứu trước đây về CNSH nhằm biến các kết quả nghiên cứu về CNSH thành sản phẩm hành hoá phục vụ sản xuất nông nghiệp và PTNT

DANH SÁCH BAN ĐIỀU HÀNH CHƯƠNG TRÌNH CNSH 

(Ban hành theo QĐ số 412 QĐ/BNN-TCCB, ngày 13/02/2006)

Chương trình trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2020